Intussen waren onze drie kinderen net weer begonnen op onze ‘être et avoir’ school in Frankrijk. Dat ‘weer naar school’ heet hier ‘La rentrée’ en is een groots spektakel dat net zo uitgebuit wordt door de commercie als Moederdag. Volgens de talloze reclames zou je denken dat je niet alleen jezelf en je kinderen in het nieuw moet steken maar ook je meubilair moet vernieuwen en uiteraard alle schoolspullen moet aanschaffen die er maar te verzinnen zijn. De aandacht bij de rentree ligt voor de franse ouder dan ook bij het kopen van de spullen: Stabilo’s, schriften, pennen, gekkigheden. Wij als zuinige en ‘hoe zo heb je dat allemaal nodig laten we eerst maar eens afwachten’ ouders kopen een geo driehoek en een paar pennen en daar houdt het mee op.  Op de eerste dag van het nieuwe schooljaar zien alle kinderen er dan ook fris en gladgestreken uit.

Voor dorpsbegrippen waren er op de eerste september veel nieuwe kinderen op school. Welgeteld 7 peuters van drie jaar. En of deze mochten wennen? Je hebt je nieuwe spullen, je ouders hebben het er al twee maanden over dus dat moet voldoende zijn. De krijsende onvoorbereide kinderen worden alleen de eerste schooldag helemaal de klas ingebracht. Daarna neem je afscheid bij het hek dat het schoolplein omringt. Maar huppekee de speen erin, lolly in de tas en dag schat, tot half vijf! Half vijf! Dat is nog eens hardcore wennen, gelijk tussen de middag in de kantine eten en op het grote schoolplein je plek zien te veroveren. Ik vond het een hartverscheurend gezicht. Vanuit het moedergevoel moest ik mezelf bedwingen om heel Nederlands er iets emotioneels van te zeggen. Doe niet zo koud en afstandelijk! Help je kind op weg! Leg hem uit, laat hem zijn plek zien en help hem zijn jas op te hangen. Ook beroepsmatig zette ik hier een vraagteken bij. Het voorbereiden van je kind op een nieuwe stap in zijn leven loopt gemakkelijker indien je hem concreet meeneemt op weg naar de te nemen hobbel. Daarbij hoef je niet door te schieten met een uitgerold stappenplan, achtervang en extra tien minuten gesprek. Ik denk dat een kind heel veel leert van een koude duik, maar wel een waarvan hij weet hoe hij die moet nemen en dat er iemand is die hem nog even kan opvangen en op weg kan helpen. Of hem in ieder geval zegt waar zijn handdoek is. In dit geval een juf of meester die de hand van een huilende peuter pakt, een aai over de bol geeft of minimaal samen pappa uitzwaaien. Het maakt het allemaal wat vriendelijker en menselijker.

Inmiddels zijn we meer dan vier weken verder. Een tweetal peuters staat nog iedere ochtend huilend bij het hek. Speen in de mond. De meester vriendelijk lachend op vijf meter afstand. De andere peuters sjokken wat rond, met hun veel te grote rugzak waar alle nieuwe spullen nog steeds onaangeraakt inzitten.

C’ est la vie, voor veel Fransen!

Familie en vrienden noemden ons wel eens rigide. ‘Ze zijn toch nog niet moe? Kijk maar, hoe druk ons kind nog is. Hij wil echt nog niet slapen’, zei een kennis tijdens een dinertje. ‘Tja’, glimlachte ik en ik dacht : ‘Druk? Hyper zul je bedoelen, juist naar bed! Hij wil nog niet? Heeft hij daar iets over te zeggen dan?’ Bij het zien van onze prettig uitgeslapen kinderkoppies die vrolijk pas na 8 uur ‘s ochtends de dag begonnen was ik mijn zogenaamde rigide opvattingen al snel vergeten.

Hier in Frankrijk is het een cliché, over het algemeen gaan de kinderen te laat naar bed en komen slaap te kort. Bij de dokter en de welzijnsinstellingen hangen humeurige posters met uitgeputte ouders en kinderen met een duim in hun mond. Hun knuffeltje sleept over de grond: ‘mag ik alsjeblieft naar bed mama?’ staat er bij. Op de meeste scholen wordt nog in de middag geslapen totdat je een jaar of zes bent, daarna klap je je stretchertje niet meer uit maar blijf je braaf in de klas zitten. Alles heeft te maken met een ander dagritme, anders kijken naar kinderen, de werkende ouders, traditie, mooi weer.

Nu onze kinderen wat ouder zijn is het makkelijker om wat soepeler met bedtijden om te gaan. Je ziet aan ze dat het kan, af en toe een avond laat is geen probleem. Het kan ook soms niet anders: ze houden hier van dorpsfeesten en we hebben nog steeds geen oppas. In het kader van je beste beentje voor gaan wij braaf naar deze gelegenheden. Deze avonden duren enorm lang en zijn soms een slepende  maar geanimeerde zitting, van line-dancing, veel drank en gezelligheid onder de tl-lampen. Direct na het toetje, zo tegen één uur ‘s nachts, pakken we onze kinderen op en lopen we onder de sterrenhemel naar huis. Wij zijn standaard de eersten die gaan van de ongeveer 300 aanwezigen. Bejaarden, baby’s, peuters; iedereen blijft.

Het vriendje van onze oudste blijft altijd tot het eind, hoewel dat einde moeilijk te duiden is. Hij is acht jaar en vergezelt zijn moeder ook wel naar de disco waar hij dan in een hoekje in slaap valt. Afgelopen zaterdag is hij tegen een uur of vijf op de verwarming in de disco in slaap gekukeld terwijl de die-hards, waaronder zijn moeder, doorgingen tot 8 uur. Ach en wee zouden we zeggen in Nederland en ik moet eerlijk zeggen dat ik er ook wel eens van moet fronsen. Maar uiteindelijk worden deze kinderen ook groot, maar of het heel erg gezellig en gezond is met al die vermoeide kinderen?